Sociale en solidaire economie

De ethiek van deze activiteiten vertaalt zich in volgende principes:

• het doel is niet zozeer winst te boeken, maar wel de leden of de gemeenschap te dienen;
• zelfbestuur;
• democratische besluitvorming en medezeggingschap;
• mens en werk primeren op kapitaal bij het verdelen van de inkomsten.

Op een of andere manier hebben al deze activiteiten een gemene deler:

• ze staan gezamenlijk en expliciet in voor zowel de economische leefbaarheid als voor het sociaal nut;
• ze produceren goederen en diensten waarbij een actieve bijdrage wordt gevergd van verenigingen en/of sociale basisnetwerken die de deelname van mannen en vrouwen bevorderen;
• ze vormen op lokaal, regionaal, nationaal en ook op internationaal vlak netwerken in de vorm van verenigingen of gemeenschappen die op overleg en samenwerking zijn gebaseerd;
• ze dragen bij tot de invoering van nieuwe economische en sociale regelingen, namelijk collectieve en democratische manieren voor het beheer van bedrijven en van ontwikkeling.

Deze economie zag het levenslicht tijdens de hoogdagen van de industriële revolutie van de 19e eeuw en herinnert ons eraan dat wanneer de economie los komt te staan van het sociale oogmerk, ongelijkheid en onrechtvaardigheid schering en inslag zijn.

In de huidige context moeten we ons vragen stellen rond een ontwikkelingsmodel gebaseerd op een rotsvast vertrouwen in de markteconomie en in een ongebreidelde concurrentie. De Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) constateert dat "productieve, rendabele en duurzame ondernemingen, samen met een stevige sociale economie en een leefbare openbare sector, onmisbaar zijn voor de economische ontwikkeling en de mogelijkheden tot duurzame tewerkstelling*."

Deze sector wordt nu in de kijker geplaatst, want 2012 werd door de Verenigde Naties uitgeroepen tot Internationaal jaar van de Coöperaties, "een eerbetuiging aan de bijdrage van deze organisaties aan de armoedebestrijding, het scheppen van banen en de maatschappelijke integratie".

BTC: het geval van de landbouw

De sociale en solidaire economie vinden we op verschillende niveaus terug binnen drie types interventies in de sector van de landbouw en voedselveiligheid: de institutionele ondersteuning aan ministeries bevoegd voor landbouw en plattelandsontwikkeling, de lokale economische ontwikkeling en de steun aan de landbouwketens.

Een voorbeeld: interventies toegespitst op ondersteuning van de ketens worden steeds talrijker (tuinbouw en zaaigoed in Rwanda, melk in Vietnam, lama's, fruit en hout in Bolivië, tarwe in Mali ...). Deze ketens vallen op twee manieren binnen de sociale en solidaire economie: door de deelname van de boerenorganisaties en via de implementatie van financieringsinstrumenten.

Wat de boerenorganisaties betreft, gaat het erom hun "markttekortkomingen" te verbeteren. Deze zijn typisch voor de meeste landbouweconomieën waarin BTC werkzaam is. Wat de financieringstools betreft, gaat het voornamelijk om een keuze ten voordele van coöperatieven en mutualiteiten.

*_{Verklaring van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) over de sociale rechtvaardigheid voor een eerlijke mondialisering, aangenomen tijdens de Internationale Arbeidsconferentie van juni 2008.}