Duurzame menselijke ontwikkeling en armoedebestrijding zijn onlosmakelijk verbonden met de veranderende milieufactoren.
Een groot deel van de bevolking in het Zuiden is voor haar dagelijks overleven en geldelijke inkomsten nog steeds afhankelijk van land, bos en visgronden.
De natuurlijke rijkdommen, noodzakelijk voor de huidige en toekomstige ontwikkeling, staan onder enorme druk van de bevolkingsgroei, de verstedelijking, de industriële ontwikkeling en het klimaat. De grote uitdaging bestaat erin die rijkdommen en de ruimte verstandig te beheren.
Net zoals in de meeste andere Europese landen heeft ook de Belgische ontwikkelingssamenwerking van milieu een transversaal thema gemaakt. Dat betekent dat milieu systematisch in alle sectoren van de ontwikkelingssamenwerking en in iedere fase van de projecten (voorbereiding, uitvoering, evaluatie…) wordt geïntegreerd.
Voor BTC betekent dit een dubbele verantwoordelijkheid:
Om de risico’s te bepalen, integreert BTC milieueffectenstudies in zijn infrastructuurprojecten (plattelandswegen, bruggen, bouw van scholen of gezondheidscentra…) of projecten voor plattelandsontwikkeling. Die worden uitgevoerd bij de start van het project, schatten de mogelijke risico’s in en geven aanbevelingen voor risicobeperkende maatregelen.
Extra aandacht gaat ook naar de capaciteitsversterking van milieu-instellingen, het invoeren van milieubeheersystemen, de integratie van de milieudimensie in de technologieoverdracht en in de ontwikkelingsbenaderingen en -strategieën.
Verder stellen we vast dat een nieuwe generatie ontwikkelingsprojecten en –programma’s opduikt:
Door de klimaatveranderingen staat de milieuproblematiek sinds kort weer volop in de aandacht. We weten al dat de armste landen het eerst en het hardst door deze veranderingen getroffen zullen worden (of het reeds zijn!). BTC is zich daarvan bewust. Een eerste stap is de goede milieupraktijken te promoten. Vervolgens moet voldaan worden aan de vraag van onze partnerlanden om ze te helpen bij hun inspanningen om de uitstoot te verminderen en zich aan te passen aan de gevolgen van de klimaatverandering.
BTC past deze goede milieupraktijken ook toe: de hoofdzetel in Brussel is EMAS-geregistreerd (Europees keurmerk) en heeft een ISO 14001 certificaat (internationaal milieucertificaat). Daarnaast compenseert BTC de CO2-uitstoot van zijn internationale vluchten (2500 ton gecompenseerd in 2007 en 2008). Die initiatieven passen in het kader van Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO of Corporate Social Responsibility- CSR).
Het project ter ondersteuning van de visserijsector in Benin (ADEFIH) is erin geslaagd de exploitatie aanzienlijk te verbeteren. De vissers rond het Ahémémeer weten nu hoe ze op duurzame wijze garnalen moeten vangen, hoe ze die op correcte wijze moeten verpakken en vervoeren. Een belangrijk gevolg is dat de voedselveiligheid er enorm op vooruit is gegaan. En het milieu wordt er ook beter van. De belangrijkste projectresultaten op een rijtje.
De Tanzaniaanse stad Dar es Salaam is een van de snelst groeiende steden in Afrika. Maar de water- en sanitaire voorzieningen hinken achterop. Het Community Water Supply and Sanitation project, gefinancierd door Tanzania, België en de Europese Unie, legt drinkwaterleidingen en sanitaire voorzieningen aan in de sloppenwijken.
Met haar zeven kinderen woont Bernadette Uzamukunda (40, weduwe) in een afgelegen dorp in de bergachtige Westelijke provincie van Rwanda. Ze runt er een kleine familieboerderij, maar tot voor kort kon ze met de aardappeloogst amper de eindjes aan elkaar knopen.
Hajati Aisha Kyakuwa is 40 en heeft vijf kinderen. Ze woont in het Katwe I-district in Kampala, een sloppenwijk in de Oegandese hoofdstad. Er zijn veel problemen in die sloppenwijken, een ervan is dat ze regelmatig overstroomd worden na zware regenval.
In het internaat van de Bon Pasteurschool in Kinazi, in het zuiden van Rwanda, verblijven 233 leerlingen.
Tot 2009 had de school enorme problemen om voldoende zuiver water aan te kopen. De maandelijkse behoefte aan water om te koken, te drinken en te wassen kostte de school een hele hap uit haar budget.
Rwanda is onlangs gestart met een campagne om strohutten, in de lokale taal Kinyarwanda beter gekend als ‘nyakatsi’, geleidelijk aan te doen verdwijnen. Volgens de beschikbare statistieken zullen meer dan 80.000 hutten vervangen worden door bakstenen huizen met golfplaten daken.
LUD'ECO ! is een nieuw instrument om te sensibiliseren en acties te stimuleren ter bescherming van het milieu en de ecosystemen, maar ook ter verbetering van de hygiënepraktijken van jongeren, en onrechtstreeks hun naasten… LUD'ECO ! wordt vanaf januari 2011 verdeeld in de interventiezone van het project en aan de andere waters van Zuid-Benin.
Aan het Kibakabaka-meer, bij de Zambische grens, verwerken de vissers hun visserijproducten nog met primitieve technieken. Daardoor blijft de vis slechts beperkt houdbaar, hoogstens een maand, en vallen de verschroeide vissen in stukken uiteen tijdens het transport naar de grote markten. Resultaat: een erg lage verkoopprijs in Kibakabaka waardoor de vissers niet genoeg verdienen om hun familie te onderhouden.
In het dorp Dado, gelegen aan de oevers van het Ahémémeer in het zuiden van Benin, werkt een rokerij met ‘chorkor’-ovens aan milieubehoud en betere werkomstandigheden voor vrouwen.
De landen van de Europese Unie blijven één van de voornaamste invoermarkten van tropisch hout. In 2007 bijvoorbeeld was 80% van het officieel uit de Democratische Republiek Congo (DRC) uitgevoerde hout voor deze markt bestemd. De Europese publieke opinies maken zich echter zorgen over de impact die hun consumptie van tropisch hout in de producerende landen heeft.