Rwanda: grootscheepse actie tegen Nyakatsi

Rwanda is onlangs gestart met een campagne om strohutten, in de lokale taal Kinyarwanda beter gekend als ‘nyakatsi’, geleidelijk aan te doen verdwijnen. Volgens de beschikbare statistieken zullen meer dan 80.000 hutten vervangen worden door bakstenen huizen met golfplaten daken.

Midden januari ging deze campagne tegen slechte huisvesting in het hele land van start. Zij sluit aan op een ruimer programma dat de gezondheid en het sociale welzijn van de bevolking wil verbeteren. Het verwijderen van de strohutten is een stimulans voor het nationale beleid voor rurale huisvesting, dat focust op bouwen in ingerichte woonsites. In 1997 keurde Rwanda een beleid goed voor een gedwongen hergroepering van de bevolking in uniforme dorpen. Dit om de almaar slinkende landbouwgrond weer vrij te maken en basisvoorzieningen zoals gezondheidszorg, onderwijs, water en elektriciteit beter toegangelijk te maken. Alle nieuwe huizen van de campagne tegen nyakatsi moeten gebouwd worden op de aangewezen sites in elk van de meer dan 12.000 ‘cellen’ van het land.

De strohutten worden gezien als de oorzaak van vele ziektes en van de slechte hygiënische omstandigheden waarin de bewoners leven. Volgens de statistieken van het National Institute of Statistics of Rwanda (2009) branden elk jaar 4 op 10 strohutten af omdat men in een erg ontvlambare omgeving vuur gebruikt om voedsel te bereiden.

De oorlog tegen ‘nyakatsi’ is nu een oproep aan de hele bevolking geworden. Alle inwoners, ongeacht rang of stand, worden aangespoord om de meest kwetsbare onder hen aan nettere en duurzame huizen te helpen. Het leger- en politiepersoneel maar ook andere groepen zoals de leden van de Rwandese diaspora worden ingezet om huizen te bouwen voor de meest achtergestelden. De overheid van haar kant levert de golfplaten en ander bouwmateriaal. Leden van de gemeenschap steken maandelijks een helpende hand uit via gemeenschapsdienst waarbij materiaal wordt verzameld, muren worden gemetst en daken worden geplaatst.

BTC ondersteunt de bouw van huizen voor kwetsbare families in de Noordelijke provincie, en werkt zo mee aan de inspanningen om eenheid en verzoening te bevorderen. ‘Plaatselijke overheden kwamen kijken wie allemaal in nyakatsi woonde. We stonden letterlijk in de regen. Nu zijn we blij dat jullie gekomen zijn om ons uit deze ellende omstandigheden te helpen ontsnappen. Maar hoe blij we ook zijn over deze nieuwe huizen, we hebben ook (drink)water nodig in dit dorp. Het is uiterst moeilijk voor ons ouderen om zware jerrycans water van beneden in de vallei aan te dragen’, geeft Paul Hatungimana, een toekomstig begunstigde van het projectinitiatief in Rugerero Village, Rulindo district, toe.

Negentien BTC juniorassistenten zijn onlangs de plaatselijke bevolking komen meedraaien in de gemeenschapsdienst: de grond werd vlak gemaakt en er werden bomen geplant op een bouwplaats voor 10 nieuwe huizen voor de kwetsbare families in Kirengel Cell, Rusiga Sector, Rulindo District. Het project zal meer dan 200 huizen bouwen in de vijf districten van de Noordelijke provincie.

Rapporten in de lokale media maken melding van verzet tegen het nieuwe huisvestingsplan in sommige delen van het land. Een aantal doorwinterde traditionalisten stellen dat ze via deze hutten makkelijk contact kunnen leggen met hun voorouders. Er zijn er ook die de voordelen van golfplaten daken wel appreciëren maar de strohutten willen houden om overdag te kunnen schuilen tegen de extreme hitte.

De Rwandese regering is echter vastberaden om alle strohutten tegen mei 2011 door fatsoenlijke, stevige huizen te vervangen, hoe dit ook onthaald wordt.