Minder pesticide voor meer maniok

Met haar zeven kinderen woont Bernadette Uzamukunda (40, weduwe) in een afgelegen dorp in de bergachtige Westelijke provincie van Rwanda. Ze runt er een kleine familieboerderij, maar tot voor kort kon ze met de aardappeloogst amper de eindjes aan elkaar knopen.

 

 Klik op 'CC' om de taal van de ondertitels te kiezen (Nederlands, Engels, Frans, Spaans)

Samen met 30 andere boeren uit de Gasizastreek volgde Bernadette in 2009 het seizoen rond een opleiding in verbeterde landbouwpraktijken, met de steun van het Belgisch ontwikkelingsagentschap. De boeren leerden er op het veld welke gewassen ze al dan niet met elkaar kunnen combineren, hoe ze met aangepast zaaigoed efficiënter kunnen planten en hoe ze ziektes en plagen onder controle kunnen houden.

De introductie van efficiënte methodes om ziekten en plagen te beheersen voor de prioritaire gewassen in Rwanda zou de landbouwproductie moeten verhogen en het milieu moeten beschermen. De geselecteerde prioritaire gewassen zijn aardappelen, maïs, bananen, maniok, tomaten en passievruchten.

Vaardigheden maken het verschil

Vóór de leden van de coöperatie deze verbeterde landbouwpraktijken leerden kennen, maakten ze overvloedig gebruik van pesticide en kunstmest.
‘Vertoonden mijn gewassen het minste teken van ziekte, dan repte ik me naar de buurtwinkel voor pesticide. Ik sproeide tot twaalf keer, vaak tevergeefs”, herinnert Kamonyo Vincent zich.

‘Ik plantte 400 kg en sproeide 12 keer om 2500 kg te oogsten in een seizoen. Voor dezelfde oogst plant ik nu 200 kg en sproei ik maar 3 keer. Pesticide kopen in het midden van het seizoen was een echte nachtmerrie,’ zegt Gaudence Nyirandugu, 52, lid van de coöperatie.

In 2011 richt Bernadette, samen met 17 vrouwen en 15 mannen uit haar gemeenschap en met de steun van de lokale overheid, de coöperatie Dushyigikiyamahoro op. Op die manier wil ze haar verworven vaardigheden ten volle benutten. Het is niet alleen een kwestie van middelen samenleggen, samen kunnen ze ook de nodige druk uitoefenen op de markt waar ze hun producten afzetten. En een plaatselijke kostschool contacteerde de coöperatie al om de hele opbrengst van volgend seizoen af te nemen.

De coöperatie bouwde haar eigen opslagruimte voor aardappelzaad, die tot 40 ton zaaigoed kan herbergen. Met eigen opslagruimte kan de coöperatie geselecteerd zaaigoed vers houden en daarnaast kunnen ze dat zaaigoed nu ook verkopen aan hun buren en zo inkomen genereren.
 

Klik op 'CC' om de taal van de ondertitels te kiezen (Nederlands, Engels, Frans, Spaans)

Feiten en cijfers

  • Het project voor Integrated Pest Management of geïntegreerde gewasbescherming (2008-2010) werd gefinancierd door België en Rwanda. Het totale budget bedroeg 2,85 miljoen euro.
  • In totaal kregen 563 mensen een opleiding, die op hun beurt 24.429 boeren hebben opgeleid, verspreid over het hele land. Niet opgeleide boeren nemen dan weer verbeterde landbouwpraktijken over van hun opgeleide buren.
  • De productiviteit is gestegen met 55% (42 ton/ha tegenover 27 voorheen).
  • Boeren gebruiken 40% minder zaaigoed.
  • Het gebruik van pesticide daalde met 80% (12 kg/ha/seizoen ten opzichte van 60 kg/ha/seizoen voorheen)
  • Gezinnen konden bijna 1.000.000 Rwandese frank (€ 1100) per jaar per hectare besparen.
  • Het nieuwe programma ter ondersteuning van het Strategic Plan for Agricultural Transformation (SPAT II) zal deze verwezenlijkingen versterken. Het wordt door België gefinancierd voor een bedrag van 18 miljoen euro.