Gerookte vis voor een beter leefmilieu

In het dorp Dado, gelegen aan de oevers van het Ahémémeer in het zuiden van Benin, werkt een rokerij met ‘chorkor’-ovens aan milieubehoud en betere werkomstandigheden voor vrouwen.

De praktijk om visproducten te roken is een wijdverspreide activiteit in alle vissersdorpen rond het Ahémémeer. Het roken van vis levert namelijk heel wat voordelen op: het verlengt de houdbaarheid en versterkt de smaak. Zo kunnen de producten opgeslagen worden en makkelijker verpakt, vervoerd en op de markt verkocht worden.

Het zijn de vrouwen die de vissen en garnalen verwerken. De traditionele ovens zijn klein en verspillen enorm veel brandstof (hout), waardoor de mangrove en het schutbos rond het meer verwoest raken. Bovendien schaden deze rooktechnieken de gezondheid van de vrouwen omdat zij de rook inademen, brandwonden oplopen en aan de warmte worden blootgesteld. 

Doeltreffende ovens

Om de negatieve impact op het milieu te verminderen en de arbeidsomstandigheden van de vrouwen en de kwaliteit van de verwerkte producten te verbeteren, heeft het project dat de ontwikkeling van de visketens ondersteunt ervoor gekozen om een testrokerij met chorkor-ovens te bouwen.

De chorkor-oven bestaat uit twee elementen: de rookkamer, op een rechthoekige basis en de rookroosters.
De roosters worden opeengestapeld zodat ze een schoorsteen vormen die de rook onophoudelijk doet circuleren in de oven.
De oven is gebruiksvriendelijk en niet schadelijk voor de gezondheid van de gebruiksters. Bovendien heeft hij een groot verwerkingscapaciteit, heeft hij weinig brandstof nodig, vermindert hij de rooktijd en kan er gerookte vis van hoge kwaliteit mee geproduceerd worden.

De rokerij werd in Dado gebouwd omdat daar een groep visverwerkende vrouwen was die erg actief en gemotiveerd waren om met de nieuwe rooktechnieken te gaan werken.

Boekhouding en beheer

De bouw van de rokerij werd toevertrouwd aan de lokale ngo I.D. Pêche. Deze ngo, gespecialiseerd in de visserij, heeft de vrouwen ook opgeleid in het gebruik van de ovens en het beheer van de rokerij. Tijdens deze vormingssessies kregen de vrouwen ook boekhoudkundige en beheersmatige principes aangeleerd die de rentabiliteit van hun activiteit kunnen verhogen.

De rokerij werd officieel aan de begunstigde groep vrouwen overgedragen op 25 februari 2010. Deze vrouwen stellen de nieuwe technologie erg op prijs en hebben er zich snel aan aangepast.

Sinds de bouw van de rokerij zijn de arbeidsomstandigheden van de vrouwen van de begunstigde groep er erg op vooruit gegaan en men verwacht dat ook de inkomsten van de huishoudens snel zullen stijgen (minder brandstof, verminderde arbeidstijd, verhoogde capaciteit).
De rokerij werd ook gebouwd om in het interventiegebied van het project als model te dienen. Daarom worden er bezoeken geregeld voor vrouwengroepen uit de naburige dorpen zodat andere visverwerkende vrouwen rond het Ahémémeer de technologie sneller overnemen.