Geef mij maar prepaid water !
Het Kampala Integrated Environmental Planning and Management Project (KIEMP) wil de levensomstandigheden van de bewoners in de sloppenwijken van Kampala verbeteren. Een heel belangrijk aspect is de toegang tot betaalbaar zuiver water. De oplossing die het project heeft overgenomen van een andere ontwikkelingsorganisatie, is geniaal in al haar eenvoud: een prepaid watermeter.
Voor het project van start ging, waren de bewoners van een aantal wijken in Kampala aangewezen op her en der verspreide waterbronnen, of op water via een reguliere aansluiting. Die bronnen zijn beschermd, maar het grondwater in Kampala is zo vervuild door de vele latrines dat het absoluut afgeraden wordt om het nog te gebruiken, tenzij voor schoonmaken en wassen.
De gezinnen kunnen zich ook aansluiten op het water via de Oegandese watermaatschappij National Water and Sewerage Corporation (NWSC), maar dat blijft meestal niet lang duren. Wanneer op het einde van de maand de rekening wordt gestuurd, blijkt vaak dat er geen geld is. Het water wordt dan ook onmiddellijk afgesloten. Die gezinnen zijn dan aangewezen op waterverkopers die het water dat uit hun kraantje komt uiteraard voor een fikse meerprijs verkopen.
Met de prepaid watermeter krijgen gezinnen nu eindelijk dag en nacht toegang tot zuiver én betaalbaar water. Uit de prepaid watermeter komt hetzelfde water als uit de gewone kraantjes, en dat water is perfect drinkbaar als je het eerst kookt. Met dat ene verschil: dit water is echt heel goedkoop. Maar 20 Oegandese shilling voor een jerrycan van 20 liter (minder dan 1 eurocent). Dat is een bedrag dat zelfs de armste gezinnen kunnen betalen.
Waterkrediet opladen
Hoe werkt dit nu? Bij het plaatselijke kantoor van de watermaatschappij haal je een penning, waar je een waarborg voor betaalt. Op die penning kun je geld opladen, net zoals op een Proton-kaart. Ook heel kleine bedragen zijn mogelijk, en dat is belangrijk voor de bewoners van de sloppenwijken in Kampala. Opladen doe je bij de watermaatschappij, of bij buurtbewoners die daar door de watermaatschappij voor zijn aangesteld en een speciaal apparaatje hebben. Met de opgeladen penning kun je dan water gaan halen aan de watermeter, die ook het saldo op je penning weergeeft.
KIEMP financierde de toestellen en selecteerde de locaties. De eigenaars in de sloppenwijken stonden vrijwillig een lapje grond af om de meters te installeren. De watermaatschappij biedt het (gesubsidieerde) water aan en is verantwoordelijk voor het onderhoud van de toestellen. Gebruikers kunnen een gratis nummer bellen om storingen te signaleren, en ze kunnen daarvoor ook bij het kantoor van de watermaatschappij terecht.
Er is uiteraard nog werk aan de winkel. Soms laten de prepaid watermeters het afweten. Soms worden ze beschadigd door mensen die het water er gratis willen uitkrijgen. Niettegenstaande het groene telefoonnummer, komen de mensen soms nog bij het project aankloppen. Dan moeten we uitleggen dat zij nu hún verantwoordelijkheid ook moeten opnemen: namelijk het gratis nummer bellen en misschien ook een beetje druk zetten op de watermaatschappij om het toestel zo snel mogelijk te herstellen.
Ineke Adriaens
BTC Junior Assistent in Oeganda
