Boeren responsabiliseren voor een duurzame landbouwhervorming | Rwanda
De Farmer Field School (FFS) is een groepsgericht leerproces dat ontwikkelingsspelers vaak gebruiken om geïntegreerde gewasbescherming (integrated pest management - IPM) te promoten. De Voedsel en Landbouworganisatie van de VN introduceerde FFS voor het eerst in Indonesië in 1989. In Rwanda wordt het pas in 2009 geïntroduceerd om het gebruik van IPM te promoten.
‘Ik ben erin geslaagd voldoende voor mijn gezin te produceren, een deel te verkopen om de noodzakelijke levensmiddelen aan te schaffen, de aansluiting bij de gemeenschappelijke ziekteverzekering te betalen en mijn kinderen te eten te geven,’ aldus Nyirabapagasi Veneranda, moeder van 4, weduwe en lid van Ituze Association, in het rurale noorden van Rwanda. Ituze Association is één van de boerengroeperingen van wie de leden opgeleid werden via Farmer Field School.
De Farmer Field School (FFS) geeft landbouwers de kans om zelf te proberen en zelf het verschil te ontdekken tussen traditionele en verbeterde praktijken, zodat ze vlotter nieuwe technieken aannemen.
Samen met 23 andere vrouwen (van de 32 deelnemers) volgde Nyirabapagasi een intensieve praktijkstage het seizoen rond (van planten tot oogsten). ‘Het is net als in een gewoon klaslokaal. Alleen is het zaadje de leerkracht en is het oefenveld het schoolbord,’ zegt de 46-jarige Sindahwera Elkana terwijl hij na vier maanden stage zijn certificaat in ontvangst neemt.
De participatieve benadering leert de boeren technieken kennen inzake veldvoorbereiding, zaadselectie, wisselbouw en diagnose en beheersing van plagen en ziekten bij de gewassen.
In 2007 keurt de Rwandese regering een ‘Crop intensification programme’ goed. Het mikt erop de landbouwproductiviteit van voedingsgewassen met veel potentieel te verhogen en voedselzekerheid en –onafhankelijkheid te waarborgen. Om de landbouwgrond beter te benutten, keurde de regering ook een consolideringsbeleid voor de landbouwgrond goed. Bedoeling is om kleine familiegronden samen te voegen en zo de productie te verhogen. Onder de voordelen horen de promotie van moderne landbouwpraktijken en beter toegankelijke investeringen.
De FFS levert ongetwijfeld een bijdrage aan de landbouwhervorming in Rwanda.
De landbouwadministratie meent dat opgeleide boeren het na te streven model zijn. ‘Sommige van de opgeleide boeren zijn lid van de landbouwvoorlichtingcommissie en figureren in onze campagnes. Boeren staan nu open voor onze programma’s, aangezien ze zich vereenzelvigen met hun gelijken,’ aldus Jean-Pierre Munyambaraga, agronoom van de Muko-sector.
Rwanda’s landbouwhervorming prikkelt de boeren om aan marktgerichte landbouw te gaan doen. Daarom moeten boeren meststoffen en pesticides gebruiken, soms op een overdadige manier. Ze investeren grote sommen geld in pesticides, wat niet alleen leidt tot milieuverloedering maar ook het risico inhoudt op hoge toxiciteit in de oogst. De FFS-opleiding legt de nadruk op laag en efficiënt gebruik van pesticides.
‘Op een van onze familiegronden plantten we vroeger 100 kg aardappelen, sproeiden we 19 keer pesticide en oogstten we maar 400 kg. Maar vorig seizoen, met de kennis die mijn vrouw opdeed tijdens de training, hebben we dezelfde hoeveelheid geplant, slechts drie keer gesproeid en hebben we 1000 kg geoogst’, getuigt Munyaburanga Janvier die zijn vrouw onlangs vergezelde op de diploma-uitreiking.
Bewoners van de Muko-sector beginnen zich tot deze nieuwe lokale experts te wenden voor advies. FFS-afgestudeerden zijn een coöperatie aan het oprichten om verbeterd zaad te vermenigvuldigen en te verdelen in een poging om aan de stijgende vraag van collega-boeren tegemoet te komen.
Het volledige gamma landbouwopleidingen via FFS wordt gecoördineerd onder een project dat IPM ondersteunt. Het project draagt bij tot een stijgende landbouwproductie en meer milieubescherming door IPM toe te passen voor prioritaire gewassen in Rwanda. De geselecteerde prioritaire gewassen zijn aardappelen, maïs, bananen, maniok, tomaten en passievruchten.
Het project leidt facilitatoren en co-facilitatoren op die op hun beurt boeren opleiden in coöperaties en verenigingen in verschillende delen van het land.



