Bestrating en sanering in Bujumbura
Sinds hun straten geplaveid zijn, zijn de inwoners van twee centrumwijken van de Burundese hoofdstad Bujumbura niet alleen getuige van de transformatie van hun leefomgeving en hun levenskwaliteit. Ze dragen er zelf ook actief toe bij.
Door de sociaal-politieke crisis in Burundi (1993-2005) hebben de inwoners van Bwiza en Nyakabiga, oorspronkelijk twee bruisende wijken (een commerciële en een residentiële), hun leefomgeving er erg zien op achteruitgaan. Veel inactieve personen (gerepatrieerden, ontheemden en oud-strijders) vonden een onderkomen in die wijken. Het stijgende bewonersaantal weegt op de infrastructuur en zorgt voor ernstige problemen op sanitair en ecologisch vlak. Zonder een correcte vuilnisophaaldienst en een systeem voor afvalwaterlozing lopen de inwoners het risico ziekten zoals malaria, diarree of cholera op te lopen. En in het regenseizoen moeten ze vrezen voor hun huizen omdat stijgend water en overstromingen de funderingen verzwakken.
Arbeidsintensieve methode (HIMO)
Deze precaire situatie zette het BTC-project ertoe aan te opteren voor de arbeidsintensieve methode (‘Haute intensité de Main d’œuvre’). Een methode die voor de uitvoering van werken licht materieel gebruikt en massaal arbeidskrachten aanwerft. Bedoeling is om zo veel mogelijk tijdelijke jobs te creëren en zo de levenskwaliteit van de bevolking te verbeteren, de toegang tot essentiële diensten te vergemakkelijken en de capaciteit van de lokale privé-sector te verbeteren en te versterken.
De bewoners plaveiden er met de steun van het project 10 kilometer weg. Op de werf van Nyakabiga konden 300 à 500 mensen aan de slag en in Bwiza was er per laan werk voor 145 à 200 mensen. Na afloop van de werken werden bijna 5200 gezinnen op de riolering aangesloten en gesensibiliseerd voor hygiëne. De aansluitingsgraad op de riolering is daarbij gestegen van 30% naar 90%. De wijk is nu veel netter en toegankelijker. En ook het aantal watergerelateerde ziekten is sterk afgenomen.
Uit deze eerste ervaring is echter gebleken dat de economische en sociale gevolgen van de bouwactiviteiten eerder beperkt bleven. Er was immers geen garantie dat de arbeiders uitsluitend uit de betrokken wijken kwamen: 75% van de op de werven tewerkgestelde arbeiders kwam uit een andere wijk. Bovendien zorgde het project voor tewerkstelling zonder perspectief en bevorderde het maar op een beperkte manier het ontstaan van een lokale ontwikkelingsdynamiek.
De geplaveide straten brachten tegelijkertijd een opwaardering of verburgerlijking van de wijk met zich mee. De stijging van de vastgoedprijzen deed een niet verwaarloosbaar deel van de doelgroep van het project de wijk verlaten en plaats ruimen voor een hogere sociale klasse.
Dat dwong de projectdirectie dieper te gaan nadenken en een geconsolideerde strategie uit te werken die de nadruk legt op de socio-economische context:
- de buurtbewoners responsabiliseren door een bijdrage te vragen aan de werken van 2%, en de duurzaamheid van de werken garanderen door ze te sensibiliseren voor het onderhoud;
- door sociale bemiddeling de instemming met het project stimuleren;
- de inschakeling op sociaal en professioneel vlak bevorderen door vorming te ondersteunen;
- de verzelfstandiging van alle actoren van het project garanderen door ze van bij de start van de werken goed te begeleiden.
Dankzij die geconsolideerde strategie krijgt een nieuw bestratingsprogramma concreet vorm. Het wordt uitgebreid naar andere wijken (Kinama et Kamenge) en is resoluut himo-gericht.
De buurtbewoners verwachten stabiliteit en economische zekerheid van het project. De kans om wat te sparen of een investering te doen biedt echte economische vooruitzichten. Dat komt uiteindelijk het leven en het welzijn in de twee wijken ten goede.
Emmanuella Ndimurirwo: ‘Ik heb een gezin en 4 kinderen en ik draag straatstenen aan van bij het begin. Voor het vervoeren van 100 straatstenen verdien ik 800 frank . Ik vervoer dagelijks tussen de 200 en 250 straatstenen en slaag er zo in een beetje mijn dagelijks brood te verdienen. Er is werk op dit moment en dat helpt ons.’
